USS Theodore Roosevelt, MQ-25A Stingray İnsansız Hava Aracı İçin Donatılan İlk Uçak Gemisi Oldu

Savunma havacılığı ve deniz gücü teknolojilerinde çığır açan bir gelişme olarak, USS Theodore Roosevelt (CVN-71), gövdesinde kalıcı olarak yerleşik bir İnsansız Hava Harp Merkezi (Unmanned Air Warfare Center - UAWC) barındıran ilk Amerikan uçak gemisi olma unvanını elde etti. Bu stratejik adım, Boeing üretimi olan ve donanma havacılığında bir ilk teşkil eden MQ-25A Stingray insansız güverte tabanlı hava aracının operasyonel kabiliyetlerini desteklemek amacıyla hayata geçirildi. Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından Modernize Edilmiş Seçilmiş Tedarik Raporu kapsamında yayımlanan belgelere göre, USS Theodore Roosevelt'in üzerindeki bu özel merkez Mart 2026'da tamamen operasyonel ve konuşlandırılabilir hale geldi.

MQ-25A Stingray ve Donanma Havacılığındaki Stratejik Rolü

ABD Donanması'nın envanterine girmeye hazırlanan MQ-25A Stingray projesi, uçak gemisi tabanlı hava kanatlarının operasyonel verimliliğini kökten değiştirmeyi hedefliyor. Geleneksel olarak uçak gemilerindeki taarruz uçakları, özellikle de Boeing F/A-18E/F Super Hornet filosundaki jetler, uzun menzilli görevler sırasında birbirlerine veya diğer uçaklara havada yakıt ikmali (buddy refueling) yapmak zorunda kalıyordu. Bu durum, taarruz uçaklarının hem gövde ömrünü hızla tüketiyor hem de kritik taarruz misyonlarına odaklanmalarını kısıtlıyordu.

MQ-25A Stingray insansız hava aracı tam olarak bu stratejik boşluğu doldurmak için tasarlandı. Stingray'in havada yakıt ikmali görevini devralmasıyla birlikte, F/A-18 Super Hornet filoları bu rutin ve yıpratıcı rolden kurtulacak. Böylece donanmanın ana taarruz uçakları tamamen taarruz, keşif ve taarruz destek görevlerine odaklanabilecek. Bu dönüşüm, Amerikan uçak gemisi taarruz gruplarının (CSG) genel muharebe yarıçapını ve vuruş gücünü büyük ölçüde artıracak.

Teknolojik Altyapı ve Test Süreçleri

USS Theodore Roosevelt'te kurulan İnsansız Hava Harp Merkezi, MQ-25A'nın güvenli bir şekilde komuta edilmesini ve kontrol edilmesini sağlayan entegre İnsansız Taşıyıcı Havacılık Görev Kontrol Sistemi (Unmanned Carrier Aviation Mission Control System) ve MD-5E Yer Kontrol İstasyonu'nu içeriyor. Bu sistemler, insansız tanker uçağının uçuş operasyonları, güverte manevraları ve havada yakıt aktarım süreçlerinin hatasız yürütülmesinde kritik bir rol oynuyor.

Bu sistemlerin test edilmesindeki ilk adım aslında Nimitz sınıfı uçak gemisi USS George H.W. Bush üzerinde Ağustos 2024'te atılmıştı. Ancak USS Theodore Roosevelt, bu sistemi kalıcı ve operasyonel olarak bünyesine katan ilk gemi oldu. Ayrıca, Pentagon'un yayımladığı bilgilere göre, bir diğer uçak gemisi olan USS Ronald Reagan üzerindeki benzer bir UAWC sisteminin de Ağustos 2026 sonuna kadar tamamen operasyonel hale gelmesi planlanıyor.

Üretim Aşaması ve Geleceğe Yönelik Beklentiler

Mayıs ayında Donanma Sekreterliği Vekili Hung Cao, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi oturumunda MQ-25A Stingray'in düşük oranlı ilk üretim (low-rate initial production) ve konuşlandırma aşamasına geçtiğini duyurmuştu. Savunma tedarik sürecinde 'Milat C' (Milestone C) aşamasını geçen Stingray programı, mühendislik ve üretim geliştirme (EMD) aşamasından seri üretim ve operasyonel konuşlandırma evresine resmen geçiş yapmış oldu. Bu süreç, 2018 yılında Boeing ile imzalanan ve dört adet Stingray prototipinin tasarımı, geliştirilmesi ve test edilmesini kapsayan 805 milyon dolarlık ilk sözleşmeyle başlamıştı.

Programın toplam maliyetinin, 72 adet uçak için yaklaşık 13 milyar doları bulması öngörülüyor. Nisan ayında Illinois eyaletinin Mascoutah bölgesinde gerçekleştirilen yaklaşık iki saatlik başarılı test uçuşu ile Stingray, operasyonel kabiliyetine bir adım daha yaklaştı. USS Theodore Roosevelt'in bu sistemi aktif olarak kullanmaya başlamasıyla birlikte, ABD Donanması'nın deniz havacılığında insansız sistemler dönemine tam anlamıyla geçiş yapması artık sadece bir zaman meselesi olarak değerlendiriliyor.

• USS Theodore Roosevelt, MQ-25A sistemini tam olarak entegre eden ilk uçak gemisidir.
• MQ-25A Stingray, F/A-18 Super Hornet uçaklarını havada yakıt ikmali yükünden kurtaracaktır.
• Sistem, MD-5E Yer Kontrol İstasyonu ve entegre görev kontrol yazılımlarıyla yönetilmektedir.
• Program, Milat C aşamasını geçerek seri üretim ve konuşlandırma evresine resmen girmiştir.

Bu haber, Ajans Savunma editoryal standartları çerçevesinde Yapay Zeka destekli algoritmalar tarafından orijinal kaynaktaki teknik verilere sadık kalınarak yeniden derlenmiştir. Orijinal Kaynak: Defense News (Global)