Türkiye, kritik teknolojilerde tam bağımsızlık hedefiyle yürüttüğü “Milli Teknoloji Hamlesi” vizyonunun meyvelerini toplarken araştırma ve geliştirme (AR-GE) ve inovasyon ekosistemine aktarılan kaynaklar ülkenin teknolojik dönüşümdeki kararlılığını tescilliyor.
AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, merkezi yönetim bütçesinden AR-GE faaliyetleri için ayrılan ödenek ve harcamalar, Türkiye’nin teknoloji ve inovasyon odaklı büyüme ivmesini ortaya koydu. Bütçeden AR-GE faaliyetlerine ayrılan kaynak 2017 yılında 13 milyar 243 milyon 950 bin lira seviyesinde iken yaklaşık 10 yılda 308 milyar 568 milyon 34 bin liraya yükselerek rekor kırdı. Buna göre söz konusu dönemdeki toplam artış 23 kat olarak hesaplandı.
Uzay için bu yıl 3,2 milyar lira ayrıldı
Sektörel bazda ayrılan bütçe incelendiğinde, en dikkat çekici büyüme oranı “uzayın keşfi ve kullanımı” alanında kaydedildi.
Türkiye’nin “Milli Uzay Programı” çerçevesinde attığı adımlar, insanlı ilk uzay bilim misyonunun başarıyla tamamlanması ve yerli haberleşme uydusu Türksat 6A gibi vizyon projeler, bu alandaki finansal desteğin temel motivasyon kaynağı oldu. 2017 yılında 30,5 milyon lirayla bütçeden en düşük paylardan birini alan bu kalem, 2024’te 2,3 milyar lirayı aştı, bu yıl da 3,2 milyar liranın üzerine çıktı. Bu artışla uzay çalışmaları bütçesi, 2017-2026 döneminde 107 kat yükseldi.
Tarım ve sanayide stratejik hamle
Türkiye’nin gıda arz güvenliği ve yerli sanayi hedefleri AR-GE bütçelerine de yansıdı.
Özellikle küresel gıda krizlerine karşı geliştirilen “akıllı tarım” uygulamaları ve sürdürülebilir üretim tekniklerine yönelik verilen teşvikler, tarımsal kalkınmanın itici gücü haline geldi.
“Tarım” sektörü AR-GE ödenekleri 2017’deki 272,4 milyon lira seviyesinden bu yıl 14,5 milyar liraya yükselerek 53 kat büyüdü.
Aynı dönemde “endüstriyel üretim ve teknoloji” alanı için ayrılan kaynaklar da 1 milyar liradan 27,6 milyar liraya ulaştı. Sanayide dijital dönüşüm ve “yeşil hidrojen” gibi yenilikçi enerji çözümlerine odaklanan yatırımlar, yerli üretimin küresel standartlara taşınmasını sağladı. Sanayi ve teknoloji odaklı AR-GE yatırımları, 10 yıllık süreçte yaklaşık 27 kat artışla merkezi yönetim bütçesinin en dinamik kalemlerinden biri oldu.
En büyük kalem “genel bilgi gelişimi” ve “üniversitelerin”
Bütçe kalemleri miktar bazında değerlendirildiğinde, “Genel bilgi gelişimi: AR-GE (Genel üniversite fonlarından finanse edilen)” başlığı en büyük payı almaya devam etti. 2017’de 7,7 milyar lira olan bu kaynak, 2024’te 122 milyar liraya, 2026’da ise 214,5 milyar liraya kadar yükseldi. Bu kalem, toplam AR-GE bütçesinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturarak bilimsel temelli araştırmaların merkezde kalmaya devam ettiğini kanıtladı.
“Savunma” ve “eğitim”de istikrarlı büyüme
Türkiye’nin yerli savunma sanayi vizyonunun bir parçası olarak “savunma”ya AR-GE bütçesi, 2017’deki 1,8 milyar lira seviyesinden bu yıl 12,3 milyar liraya yükselerek 6,6 kat artış gösterdi. Dünya genelinde büyük yankı uyandıran yerli İHA/SİHA teknolojileri, KAAN savaş uçağı ve gemi inşa projelerindeki teknolojik derinlik, savunma AR-GE’sine ayrılan bu istikrarlı kaynağın en somut çıktıları olarak kayda geçti.
“Eğitim” alanındaki AR-GE harcamaları söz konusu dönemde 570 milyon liradan 8,6 milyar liraya, “ulaşım, telekomünikasyon ve diğer altyapılar” ise 470 milyon liradan 6,7 milyar liraya çıktı.
Kültürel ve toplumsal araştırmalara ayrılan bütçelerde de önemli artışlar yaşandı.
“Kültür, eğlence, din ve kitle iletişimi” alanındaki AR-GE bütçesi 2017’ye kıyasla yaklaşık 30 kat artarak 130 milyon liraya ulaşırken “Siyasi ve sosyal sistemler, yapılar ve süreçler” başlığındaki harcamalar ise 11 kattan fazla artışla 603,6 milyon lira seviyesine yükseldi.
Kaynak: AA
FacebookTwitterWhatsAppLinkedinÇok Okunan Haberler
Son 24 SaatSon 7 GünSon 30 GünTürkiye kızılötesi dedektör üreten sayılı ülkeler arasına girdi
Aselsan 4 Ağustos 2026 ASELSAN, savunma sanayisinde kullanılmak üzere geliştirdiği, insansız hava araçlarından...ASELSAN’da bazı program direktörleri değişti
Aselsan 7 Ağustos 2026 ASELSAN'da 4 Ağustos 2026 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında alınan...Yüksek Askeri Şura kararları açıklandı
Manşet 4 Ağustos 2026 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarını...ASELSAN’ın ilk 6 aylık cirosu 88,5 milyar lira oldu
Aselsan 5 Ağustos 2026 ASELSAN'ın cirosu, yılın ilk 6 ayında geçen yılın aynı...Bilişim 500 Araştırması’nın sonuçları paylaşıldı
Manşet 6 Ağustos 2026 BThaber'in gerçekleştirdiği "Bilişim 500-İLK BEŞYÜZ BİLİŞİM ŞİRKETİ Araştırması"nda yer...Özbekistan Savunma Sanayi Ajansı Başkanı’ndan ASELSAN’a ziyaret
Aselsan 7 Ağustos 2026 ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Özbekistan Savunma Sanayi Ajansı...TEKNOFEST Mavi Vatan ziyaretçi kayıtları başladı
Manşet 4 Ağustos 2026 TEKNOFEST 2026 kapsamında 20-23 Ağustos'ta Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda düzenlenecek....ASELSAN’da bazı program direktörleri değişti
Aselsan 7 Ağustos 2026 ASELSAN'da 4 Ağustos 2026 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında alınan...Yerli alternatör ve jeneratör geliştiren ilk firma: VOLT Teknoloji
Manşet 5 Ağustos 2026 Savunma sanayii ve havacılık sektörüne yönelik elektrik motorları, alternatör-jeneratörler...Güney Kore Donanmasından yapay zeka destekli ilk mayın temizleme tatbikatı
Güney Kore 3 Ağustos 2026 Güney Kore Donanması, deniz altından mayın temizleme kabiliyetlerinin denendiği...Airbus Defence and Space yılın ilk yarısında 9,3 milyar avro gelir elde etti
Hava 3 Ağustos 2026 Airbus Defence and Space, 2026 yılının ilk yarısında 9,3...MSB basın bilgilendirme toplantısı düzenledi
Manşet 6 Ağustos 2026 Millî Savunma Bakanlığının faaliyetleri başta olmak üzere gündemdeki konulara...BAE Systems, yerel üretim ve teknoloji iş birliğiyle Hindistan’daki varlığını güçlendiriyor
BAE Systems 3 Ağustos 2026 BAE Systems, Hindistan'ın savunma modernizasyonu ve savunmada kendi kendine...ASELSAN’ın sığınak delici “TOLUN P” mühimmatından tam isabet
Aselsan 7 Ağustos 2026 ASELSAN'ın geliştirdiği TOLUN P güdümlü mühimmatı, hedefi tam isabetle...Kompozit sektörü TURKCOMPOSITE 2026’da buluşuyor
Manşet 4 Ağustos 2026 TURKCOMPOSITE 2026, yenilenen yapısıyla kompozit sektörünü İstanbul'da buluşturacak Uluslararası Kompozit...Diğer Dillerdeki Haberler
- السعودية وتركيا وباكستان توقع “اتفاقية مكة للدفاع المشترك” لتعزيز الردع والأمن الإقليمي
- Türkiye, Saudi Arabia, Pakistan sign joint defense agreement at Makkah summit
- عقد أمريكي بـ75 مليون دولار يمهد لإنتاج قنابل ذكية بعيدة المدى
- India successfully test-fires Agni-4 ballistic missile
- الهند تختبر بنجاح صاروخ “أغني-4” الباليستي متوسط المدى
- Boeing’s JDAM Long Range enters production following US Air Force contract
- Nammo signs seven-year Swedish deal for programmable airburst ammunition
- L3Harris’ Viper Shield completes first two-ship F-16 flight tests
- أستراليا تحصل على أحدث صاروخ جو-جو أمريكي بعيد المدى ضمن صفقة بـ736 مليون دولار
- Australia to become first export operator of AIM-260 JATM under A$736 million acquisition
- Northrop Grumman, Boeing demonstrate AI-enabled teaming between MQ-4C Triton and P-8A Poseidon
- السعودية تعيّن قائداً للتحالف البحري الدفاعي متعدد الجنسيات
- “لوكهيد مارتن” تستعرض نظامًا ذكياً لرصد وتعقب الغواصات
- البحرية الإندونيسية تكشف لأول مرة عن زورق مسيّر انتحاري خلال مناورات عسكرية مشتركة
- PT PAL built Kamikaze USV makes operational debut in Indonesian Navy exercise
- FN Herstal blends SCAR reliability with AR ergonomics in new FN ARKA rifle
- CSG strengthens advanced defense portfolio with investment in Canada’s North Vector Dynamics
- Lockheed Martin demonstrates AI-powered submarine hunter during RIMPAC 2026
- أوكرانيا: إمدادات صواريخ الدفاع الجوي تراجعت بشكل حاد مقارنة بعام 2025
- فرنسا تحتفل بخروج المركبة المدرعة “غريفون” رقم 1000 من خط الإنتاج
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Bir Yorum Bırakın